Modelleren en Animeren met Blender

Les 4a: Sculpting

Home / Tutorials / Beginnerscursus Blender / Les 4a: Sculpting

Sculpting

Sculpting is het in 3d boetseren van de Mesh, met behulp van penselen. (Brushes)
Je kunt hiermee veel meer details aanbrengen op de mesh dan dat je met enkel modelleren kunt.

Voorbeelden:

Voorbeelden van sculpting

Voorbeelden van sculpting

Sculpting gaat dus om het toevoegen van details aan de mesh, dit kunnen bijvoorbeeld rimpels en poriën zijn.
Maar je kunt ook een neus veel groter maken, en de oren een rare vorm geven.

Voorbereidingen

Sculpt Mode

Voor sculpten in Blender moet je naar Sculpt Mode gaan.

Naar Sculpt mode

Sculpt mode

Sculpt mode

Normal Richting

Het is belangrijk dat de Normals overal naar buiten gericht zijn.
De Normal is een denkbeeldige lijn die haaks op elk vlak staat, je kunt deze ook laten weergeven in Blender. In het Properties Panel in de Mesh Display Panel zie je Normals staan, klik daar op het Face icoontje.

Omdat de Sculpt actie recht op de oppervlakte van de Normal plaats vindt, kun je erg rare resultaten krijgen als 1 of meerdere Normals omgekeerd zijn.

Normal Richting aanpassen

In EDIT Mode kun je onder UV in de toolshelf, menu kiezen voor Flip Direction.
Dit is van toepassing op de geselecteerde FACES.
Je kunt ook de Normal opnieuw laten berekenen, dit doet blender zelf – klik op Recalculate Normals.
Of gebruik de Sneltoets CTRL-N.
Soms zit er dan toch nog ergens een Normal niet goed.
Dit valt vaak op door een donkerdere tint in de MESH.

Normals zichtbaar maken

Normals zichtbaar maken

Normals zichtbaar maken

Normals in Edit mode

Normals in Edit mode

 

Je kunt er ook op een nog later tijdstip achter komen, tijdens het maken van een Normal map.
Dan moet je toch nog even een stap terug doen, Normal omkeren, en misschien wat herstelwerkzaamheden in het sculpten.

 

MultiRes

Als je op een 3D model gaat sculpten, heb je meer details nodig in de geometrie. Voor het toevoegen van deze details zonder dat deze echt in de MESH mee berekend wordt, gebruiken we de MultiRes modifier.

  • Ga naar het properties panel
  • Modifier tab
  • Voeg een modifier toe
  • Kies MultiRes
  • Klik op subdivide voor een extra level details
MultiRes Modifier

MultiRes Modifier

 

Brushes

In sculpt mode werken we met Brushes. Elke brush heeft een andere functie en een specifieke toepassing.
We bespreken er een paar, de meest bruikbare brushes.

Overzicht van de Penselen

Blender biedt verschillende penselen om in Sculpting mode te gebruiken. Daarnaast biedt blender de mogelijkheid om zelf Brushes te maken. Alle Brushes op een rijtje:

Overzicht penselen in toolbar onder sculpt

Overzicht van alle brushes

Overzicht van alle brushes

 

Draw Brush

Draw Brush

Draw Brush

SculptDraw Brush

De Draw Brush is vergelijkbaar met de Clay Brush, echter deze bouwt meteen het oppervlak op, waar de Clay brush eerst netjes de gaten dicht.
Dit betekent dat als je met de Draw Brush over een bobbel heen gaat, deze niet vereffend word maar verhoogd.
Omdat we in de beginfase een zo effen mogelijke onder structuur willen bouwen, is deze Brush minder geschikt.
Maar voor fijnere details zoals rimpels langs het oog of een litteken, later in het Sculpt proces kun je de Draw Brush prima gebruiken.

Sneltoets: X

Grab Brush

Grab Brush

Grab Brush

De Grab Brush daarmee pak je een stukje Mesh en verplaatst het.
De Grab Brush heeft een groene cirkel als penseel indicator.

De Grab Brush biedt een zeer snelle manier om de basisvorm op te zetten, wat dat betreft werkt het makkelijk en intuïtief.

Het kan lastig zijn om met de Grab brush precies het goede gedeelte te verplaatsen, dit vergt enige oefening.
Daarnaast is het belangrijk dat je voldoende geometrie hebt as basis voor de verplaatsing anders krijg je lelijke vervormingen in je model.

Een figuurtje maken uit een cirkel is erg eenvoudig met de Grab Brush

Een figuurtje maken uit een cirkel is erg eenvoudig met de Grab Brush

Een figuurtje maken uit een cirkel is erg eenvoudig met de Grab Brush

Sneltoets: G

 

Smooth Brush

Smooth Brush

Smooth Brush

Dit is een zeer belangrijke brush.
De smooth brush haalt oneffenheden weg, trekt het oppervlak strak.

In de normale Sculpting workflow werk je continue met de Smooth Brush om even snel oppervlakken ietsje gladder te maken.
Een kleine onregelmatigheid in Sculpt level 2 kan grote problemen veroorzaken in level 3 en nog grotere in level 4.

De smooth Brush zit standaard onder de SHIFT – toets.
Houd je SHIFT-Ingedrukt tijdens het sculpten met welke penseel ook, dan krijg je tijdelijk de smooth Brush.

Daarnaast kom je met Sneltoets-S in het Sculpt Brush panel, waar je de Strength in kunt stellen.

Sneltoets: S

En: SHIFT LMB

Clay Brush

Clay Brush

Clay Brush

De Clay brush (Klei penseel) vult gaten perfect op en bouwt daarna rustig het oppervlak verder op.
Dit penseel is zeer geschikt in de beginfase van het sculpten, waarin je nog geen oneffenheden wilt hebben.

Sneltoets: C

Voorbeeld clay Brush

Voorbeeld clay Brush

Voorbeeld clay Brush

 

Crease Brush

Crease Brush

Crease Brush

De Crease Brush is erg bruikbaar voor het vormgeven van details in een hogere Sculpt level.
Maar ook op lager niveaus kun je hiermee goed vlakken afbakenen en scherpe randen maken.

Deze brush staat standaard op Substract, hij maakt standaard een plooi in je mesh, en dit is zeer geschikt als rimpel

De Brush werkt op 2 vlakken:

  1. Hij maakt diepe lijnen op de mesh
  2. Hij drukt de twee randen naar elkaar toe

Je kunt deze instellingen afzonderlijk van elkaar kiezen.

  • Strength is de sterkte van de lijndiepte
  • Pinch is de maten van samendrukken

 

Sneltoets: Shift-C

 

Met deze 5 brushes kun je de meeste objecten goed vormgeven.

 

Tutorial: Sculpting

We gaan werken met een bestaand hoofd.
Dit doen we omdat we modelleren al in les 1 en 2 hebben gedaan, en de aandacht nu op het sculpten ligt. Het goed modelleren voor een hoofd voor sculpting is nog best ingewikkeld en kost veel tijd.
Op de site: blendswap: http://www.blendswap.com kun je allerhande blender objecten en materialen downloaden.
Hiervoor moet je wel inloggen.
De gebruikersrechten van de materialen zijn verschillend, sommige eigenaren willen dat je ze credits geeft. Dit staat er altijd bij, maar let hier wel op.

 

Het onderstaande bestand gaan we gebruiken en kun je downloaden op het volgende adres:

http://www.blendswap.com/blends/view/58194

 

Dit hoofd zit qua structuur goed in elkaar en is daarom geschikt om mee te gaan sculpten.

Hoofd waar we op gaan sculpten

Hoofd waar we op gaan sculpten

De goede structuur zit hem in de faces en hoe deze met elkaar verbonden zijn.
De flow van de faces over het gezicht, loopt rond, rond de ogen en rond, rond de mond.

Goede flow in menselijk hoofd

Goede flow in menselijk hoofd

 

Sculpten

Met sculpting werk je op verschillende niveaus van subdivisions.
Elke Subdivision verdeelt de mesh onder, en daardoor krijg je met elke verdeling 2 x meer details.

Dit is fijn, want hierdoor kunnen we zeer gedetailleerd schilderen.
Maar het maakt blender ook trager, want meer details betekent meer benodigde rekenkracht.

Je werkt met sculpting altijd vanuit een lager niveau naar een steeds hoger niveau.
Je kunt een niveau naar beneden gaan, terug naar minder details, maar er kunnen vervelende fouten insluipen.
Dus ga pas een niveau omhoog als je klaar bent op het huidige niveau.

  • Ga naar sculpt mode
  • Voeg een MultiRes modifier toe
  • Subdivide de mesh 1 keer (Je werkt nu op level 1)

Organisch modelleren van personages

Je kunt grofweg deze werkwijze aanhouden per level van subdivisions.

  • Level 1: basis vorm maken en versterken
  • Level 2-3: Anatomie versterken en benadrukken
  • Vlakken afbakenen
  • Level 4: fijnere details
  • Level 5: Poriën, rimpels, littekens, huidstructuur
    Met behulp van stempelen en image texturen

 

Level 1: basisvorm

We beginnen met de basis vorm te versterken.

Je kunt een zeer extreem figuur maken met sculpting en ook een subtiel realistisch mens.

  • Zet in de linker toolbar (T) onder panel Symmetry/lock, mirror op x
    Dit betekent dat alles wat je links sculpt rechts mee verandert.
Symmetry

Symmetry

Menu/instellingen

Bovenin de linker toolbar kun je de brush instellingen aanpassen.

Menu instellingen sculpt

Menu instellingen sculpt

De clay brush is nu actief

De radius is de van de brush

De strengt is de mate van invloed van de brush, dit betekent bij sculpting dat bij een hoge strengt je veel geometrie (massa) toevoegt.

Je kunt bij bijna elke brush kiezen voor Add of Substract.
Bij Add voeg je massa toe en bij Substract haal je massa weg.

Je kunt de grote van de brush aanpassen met de Bracket keys > [ ]

[ = straal 1 stapje kleiner

] = straal 1 stapje groter

  • We beginnen met de clay brush om wat volume toe te voegen aan de wenkbrauwen
  • Beweeg met de muis over de wenkbrauwen en als je volume toe wilt voegen houd je de LMB ingedrukt
Wenkbrauwen meer volume geven met de Clay brush

Wenkbrauwen meer volume geven met de Clay brush

Smooth

Als je shift ingedrukt houd en met de LMB sculpt dan gebruik je de smooth brush.
Hiermee kun je alles glad strijken en foutjes corrigeren.

We gaan nu even naar de smooth brush toe, om de strength aan te passen

  • Sneltoets van de smooth brush is S
    Toets S
  • Ga naar het brush panel
  • Zet de strength op 0.400
Smooth brush instellen

Smooth brush instellen

  • Ga weer terug naar de Clay brush met C

Gebruik nu de SHIFT-LMB combinatie als je de smooth brush nodig hebt

Werk aan de mesh door steeds af te wisselen tussen clay en smooth brush.
Pas eventueel de afmeting van de brush aan met de bracket keys [ ].
Of pas de strength aan in het menu.

  • Versterk op deze manier de jukbeenderen van de vrouw
Jukbenen versterken

Jukbenen versterken

Onder de jukbeenderen halen we wat volume weg.
Dit doen we door gebruik te maken van de clay brush in substract mode.

  • Houd CTRL-LMB ingedrukt en je zit automatisch in substract mode
  • Haal nu iets van het volume onder het jukbeen weg
Hele sterke jukbenen

Hele sterke jukbenen

Level 2: Vorm versterken

  • In de MultiRes modifier kies je subdivide
  • Je zit nu in Level 2

De mesh wordt steeds gladder en vloeiender.

We gaan even werken met de draw brush.
De draw brush voegt veel volume toe, werkt sterker dan de clay brush, en waar de clay brush oneffenheden wegwerkt doet de draw brush dit niet.
Voor grovere stukken kun je de draw brush wel gebruiken.

We gaan de nek wat extremer maken, de spieren meer naar buiten en de ruimte ertussen meer naar binnen.
Dit doen we met de draw brush, met Add en Substract en af en toe de smooth brush tussendoor.

  • Toets X voor de draw brush
  • Zet de strength op 0.300
  • Begin met het aanpassen van de hals
Hals 1

Hals 1

Hals 2

Hals 2

 

Grab

Met Grab kun je gekke dingen doen, je pakt een deel van de mesh en verplaatst het.
Zo kun je een lange neus maken, of de schouders heel breed.

De Grab brush kun je niet goed gebruiken op hele hoge levels, daarom gaan we er nu even mee aan de slag.

  • Toets G voor de Grab brush
  • Ga tussen side en front view in staan
  • Pak het puntje van de neus, en zorg dat de brush ruim groter is dan het puntje van de neus
  • Sleep het puntje van de neus naar voren
Grab voor verplaatsen van de neus

Grab voor verplaatsen van de neus

  • Ook kun je de neusvleugels verder uit elkaar zetten met de Grab brush
Neus verplaatst

Neus verplaatst

Neus vleugels breder

Neus vleugels breder

Gelukkig is er altijd nog de UNDO functie.

  • Toets een aantal keer CTRL-Z om de neus weer normaal te krijgen

Level 3

Met level 3 doen we nu niets. De werkwijze is hetzelfde als in level 2, alleen de mate van detail is groter.

We gaan nu echt fijne details toevoegen en daarvoor gebruiken we level 4 en 5

Level 4-5 Fijne details

Rimpels

Rimpels kun je heel goed maken met de Crease brush.
De Crease brush brengt een plooi aan en daarnaast heeft deze een ingebouwde Pinch functie die de plooi over de breedte naar elkaar toe trekt.

  • Toets Shift-C voor de Crease brush
  • Toets 2 keer op subdivide in de MultiRes modifier
    We zitten in level 4
  • Zet Strength op 0.5
  • Zet Pinch op 0.2
  • Trek nu een lijntje onder de ogen, soort wallen creëer je hiermee
Rimpels met de Crease Brush

Rimpels met de Crease Brush

Deze wal is vrij diep maar de wal heeft geen strakke afbakening, dit zit hem in de waarde van de Pinch.

  • Toets CTRL-Z voor UNDO
  • Zet de strength op 0.400
  • En zet de Pinch op 0.400
  • Teken opnieuw een wal
Diepere rimpels

Diepere rimpels

Als je de Crease brush omdraait, met CTRL-LMB dan zal deze in de Add mode staan.
(Omdat de Crease brush standaard in substract staat)
Maar met Add kun je sterke randen maken, dit kan bijvoorbeeld goed van pas komen bij de lippen.

Textuur en brush

Je kunt pukkeltjes en poriën toevoegen aan de mesh door bij bijvoorbeeld de draw brush een textuur toe te voegen.

  • Kies de draw brush – X
  • Ga naar het texture panel in de linker toolbar, klik New
  • Ga naar het Texture Tab in het properties venster
  • Voeg een nieuwe textuur toe
  • Klik op open en open het bestand SKIN_pores_Small.jpg in de map Brushes
  • Er staat nu een zwart-wit afbeelding als textuur
    Deze is zeer subtiel
Properties panel, textuur toevoegen aan Brush

Properties panel, textuur toevoegen aan Brush

 

Er zijn verschillende manieren om deze textuur aan te brengen op het gezicht.
Je kunt gewoon schilderen en de instelling fine-tune met de grote van de penseel en de strength.

Je kunt de textuur ook uitrekken over de mesh.

  • Schilder een stukje met deze textuur brush en kijk naar het resultaat
Porien schilderen

Porien schilderen

Deze porien zijn totaal niet subtiel, dus er is iets met mijn instellingen niet in orde.

  • Toets CTRL-U voor undo
  • Zet de Strength veel lager

Dit geeft al een beter resultaat

Subtiele porien

Subtiele porien

Uittrekken textuur

  • In de linker toolbar zet je onder stroke de stroke method op Anchored
  • Nu kun je een soort box trekken over de afbeelding en de textuur wordt dan op het object geprojecteerd
  • LMB klik op de mesh en sleep, al s je de muis los laat staat de textuur geprojecteerd
  • Hoe verder je de cirkel uitrekt des te sterker zal de textuur worden weergegeven
Subtiele pukkeltjes op neus

Subtiele pukkeltjes op neus

 

Opdracht: Rimpeltjes

  • Maak nu zelf zo veel rimpels als je wilt op de figuur
  • Werk met textuur images om de huidstructuur te maken

 

Realiteit of fantasie – Subtiel of extreem

Hier een aantal afbeeldingen waarin je het verschil ziet in hoe ver je kunt gaan met sculpting.

Meest realistische gladde huid van vrouw

Meest realistische gladde huid van vrouw

Realiteit is uitvergroot, maakt het minder vrouwelijk

Realiteit is uitvergroot, maakt het minder vrouwelijk

Van het vrouwen gezicht kun je ook een creepy man maken

Van het vrouwen gezicht kun je ook een creepy man maken